Vakbonden en sociale media

Vakbonden en sociale media

Onlangs waren we te gast op de workshop Global Campaigning ingericht door het ILO in Turijn. Er kwamen verschillende case studies aan bod van globale vakbondsacties en het resultaat ervan op de arbeidsverhoudingen. Aan ons werd gevraagd wat dit betekent op gebied van sociale media.

Slacktivism
Een eerste vaststelling die we deden was het feit dat er geen voorbeelden te vinden zijn van organisaties die sociale media op een positieve en proactieve manier gebruiken voor het beheren van de arbeidsrelaties.

Dan maar wat literatuur opsnorren. Zoals dit artikel van Tom Hayes in the Huffington Post, waarin bij beweert dat vakbonden, net zoals reisagentschappen en krantenwinkels tussenpersonen zijn die door de digitale economie overbodig worden gemaakt. Mensen hebben geen tussenpersonen meer nodig om zich te organiseren.

Naar aanleiding van de Arabische lente schreef Malcolm Gladwell onlangs een controversieel artikel in The New Yorker. Volgens hem moeten we de rol van sociale media relativeren. Sociale media verhogen de motivatie niet om deel te nemen aan acties, maar ze verlagen vooral de drempel om deel te nemen. Dit standpunt werd later  samengevat als 'slacktivism'; activisme vanuit je luie zetel zeg maar.

Samengevat: sociale media maken vakbonden als tussenpersoon overbodig en verlagen de drempel om zelf actie te voeren.

Geen plaats voor vakbonden?
In België spelen vakbonden nog de rol van 'tussenpersoon' bij het uitbetalen van werkloosheidsuitkeringen. Dat lijkt zowat de laatste bestaansreden te zijn voor vakbonden in ons land. Geen wonder dat de syndicalisatiegraad bij ons één van de hoogste ter wereld is. Omwille van 'de kas' dus. Verder nog geen Pastoor Daens te bespeuren op Facebook.

De recente actie van het ABVV om "maximaal aanwezig zijn op de sociale media in een poging om uit te leggen waar het om gaat” was ook niet meteen een succes te noemen. De zogenaamde hashtag #30J werd door de Twitteraars in een mum van tijd omgezet van 'Ik staak mee' naar 'Ik staak niet mee'. En ook de syndicalisatiegraad op sociale media is geen  succes. We hebben Facebook niet nodig om onze werkloosheidsuitkering te ontvangen.

Twee strategieën
Toch mogen we het wereldvreemde imago van Belgische vakbonden niet veralgemenen naar de rest van de wereld. Tijdens de workshop hebben we enkele voorbeelden gezien van vakbondsacties op sociale media die wel werken. Het grote verschil met de Belgische vakbondsacties is eenvoudig samen te vatten: ze vertrekken vanuit een 'look-at-you' strategie in plaats van de 'look-at-me' strategie.

De klassieke 'look-at-me' strategie is gebaseerd op autoriteit, macht en controle. Tijdens de Industriële Revolutie was dit de beste strategie en zo zijn onze vakbonden - en onze bedrijven - groot geworden. Sluit je aan bij de zuil, het instituut, de centrale, de gewestelijke, de intergewestelijke en word militant om ten strijde te trekken. De 'look-at-me' strategie blijft hangen in de eigen doelstellingen en veronderstelt een onvoorwaardelijke trouw aan de organisatie.

De 'look-at-you' strategie vertrekt vanuit een ander standpunt, een beetje zoals de uitspraak van John F. Kennedy "ask not what your country can do for you, ask what you can do for your country". De tijd waarin je je kon organiseren rond een zuil is voorbij. Mensen organiseren zich rond een gemeenschappelijk doel of een gemeenschappelijke vijand. Aanhangers van de  'look-at-you' strategie gaan op zoek naar middelen om hun leden te ondersteunen in hun doelstellingen. Sociale media blijken hiervoor bijzonder geschikt. Enkele voorbeelden:

1. Organiseer je rond een gemeenschappelijk doel / gemeenschappelijke vijand
Dankzij sociale media hoeven mensen niet langer meer op vakbonden wachten om van zich te laten horen. De rol van tussenpersoon lijkt definitief voorbij te zijn. Tenzij je als vakbond begrepen hebt dat je hiervoor een 'look-at-you' platform kan zijn. De CWA (Communication Workers of America) organiseren hun campagnes rond een gemeenschappelijke vijand of een gemeenschappelijk doel (bijvoorbeeld: Verizon of T-Mobile). De campagne draait niet langer rond hen maar gaat over het onrecht dat ze willen bestrijden. De Lowering the Bar campagne en de We Expect Better campagne zijn daar sterke voorbeelden van. Ook de actie die gevoerd wordt rond Making a Change at Walmart is eveneens een sterk voorbeeld van die directheid.

2. Burgerjournalistiek
Moderne vakbonden hebben ontdekt wat vele bedrijven nog steeds niet ontdekt hebben. Mensen zijn geïnteresseerd in verhalen van andere mensen waarin ze zich kunnen herkennen. Mensen van vlees en bloed die een verhaal vertellen waar we ons mee verbonden voelen. De onderstaande video toont hoe CWA deze directheid gebruikt door mensen het verhaal te laten vertellen.

3. Deelbare inhoud
Kijk even naar het CWA Flickr profiel en zie welke massa's 'sharable content' ze aan hun bezoekers bieden. Twee dingen vallen hierbij onmiddellijk op: ze spelen in op de behoeften van de doelgroep (gemeenschappelijk doel) door de inhoud op te delen in categorieën die zinvol zijn voor hun leden. Daarnaast maken ze 'slacktivism' vanuit je luie zetel heel gemakkelijk (aantrekkelijk en makkelijk deelbaar).

De 'look-at-you' strategie resulteert in acties die hun doel niet missen en campagnes die zinvoller zijn. Maar net zoals het bij bedrijven het geval is, hangt het succes van een sociale mediastrategie af van de mate waarin je organisatie bereid is om de controle uit handen te geven.

Precies daarom kunnen niet anders dan concluderen dat Belgische vakbonden op sociale media niets voorstellen. Telkens ze stokoude ideologie in nieuwe zakken gieten (#30j bijvoorbeeld) kunnen we af en toe nog eens lachen. Zolang ze 'militanten' rond hun navel blijven verzamelen in een 'look-at-me' strategie zullen ze ons blijven irriteren. Het organiseren rond een oorzaak en het aanbieden sharable content is nog niet voor vandaag.

AttachmentGrootte
betooging.jpg58.43 KB

7 Comments to "Vakbonden en sociale media"

  1. Amedee
    April 28, 2012 at 2:36 pm #

    Spijtig dat de vakbonden deze blogpost nooit zullen lezen.
    Alhoewel. Willen we ze wel helpen?

  2. Marc Spruyt
    April 28, 2012 at 3:26 pm #

    Ik kan "Amedee" alvast tegenspreken: deze vakbondsmens heeft deze blogpost alvast wel gelezen.

    En eerlijk gezegd: er staat hier heel wat onzin in over het wezen van vakbonden in België. Om maar iets te zeggen: 74% van de ABVV-leden (de vakbond waar ik werk) is werkende. Slechts 12% is werkloos. En bijna 20% van onze leden is jonger dan 30.

    Misschien is in uw sector de vakbond geen realiteit, maar hey: kijk eens verder dan uw navel :-)
    Volgende maand nemen 1,3 miljoen werknemers uit 6000 bedrijven deel aan de sociale verkiezingen.

    Niettemin is uw verwijzing naar de CWA wel interessant, en we zullen met plezier bekijken in welke mate die toepasbaar is op de Belgische situatie.

    met vriendelijke groet
    Marc Spruyt
    communicatieverantwoordelijke Vlaams ABVV

  3. Amedee Van Gasse
    April 28, 2012 at 5:16 pm #

    1. Waarom staat mijn naam tussen aanhalingstekens? Dat getuigt van weinig respect.
    2. Waar was "Marc Spruit" op de #GentM over sociale media en vakbonden?

  4. Roelandt Werner
    April 29, 2012 at 11:17 am #

    Beste Amedee

    Marc Spruyt zijn toelichting is uiteraard ėėn kant van het verhaal en sommigen hebben een ander. Dat bleek ook uit de mooie discussies die we gevoerd hebben in de Vooruit en op #GentM waarop ik telkens aanwezig was en ook nog veel anderen vanuit de vakbonden. Maar we "moeten" elkaar niet helpen hoewel er meerdere zaken zijn die ons binden dan scheiden. Anderzijds verdedigen wij inderdaad de belangen van onze leden, maar ook de werkgeversfederaties, artsensyndicaten en notariskoepels doen dat dus zeker niet wereldvreemd maar nog altijd hedendaags actueel.

    Elke generatie heeft zijn specifiek kenmerk en dat is ook maar goed.

    Met vriendelijke groeten

    Werner Roelandt
    Algemeen provinciaal secretaris
    ACOD Oost-Vlaanderen

  5. Dominique Dejonghe
    April 29, 2012 at 11:47 am #

    Als ik deze discussie lees besluit ik alvast dat we beter niet op 52 jaar op pensioen gaan maar verder werken en discussiëren over sociale media!

  6. Amedee Van Gasse
    April 29, 2012 at 1:40 pm #

    Ik heb nog altijd geen verantwoording voor de respectloze wijze waarop mijn naam tussen aanhalingstekens gezet werd, als zou het een pseudoniem zijn.

  7. Dimitri Verstraeten
    April 30, 2012 at 2:04 pm #

    Er is wel degelijk het een en het ander aan het veranderen aan de houding van de vakbonden tegenover social media.

    Zo is de Liberale Vakbond aanwezig op Flickr, Twitter, Vimeo, Google+ ... En deze kanalen worden niet enkel gebruikt als virtuele megafoon voor de eigen obligate persberichten. Er is ook ruimte voor interessante content van andere bedrijven/organisaties ... Er worden getuigenissen van onze afgevaardigden gepubliceerd. Er wordt op Twitter in dialoog getreden. Er is bij ons zeker ruimte en aandacht voor de 'look-at-you' strategie.

    Toegegeven, onze aanwezigheid op de social media is nog veel te bescheiden en moet nog meer verfijnd en uitgebouwd worden, maar daar wordt aan gewerkt. Wij beseffen dat we nog maar nauwelijks de startlijn gepasseerd zijn.

    Dimitri Verstraeten
    ACLVB-Infocentrum

Schrijf een reactie

(wordt niet getoond)
  • E-mailadressen en adressen van webpagina's worden automatisch in links omgezet.
  • Regeleindes worden automatisch ingevoegd.

Meer informatie over formateringsopties

Type the characters you see in this picture. (geluidsfragment)
Neem de tekens uit de bovenstaande figuur over. Waneer de tekens niet duidelijk zijn, kunt u het formulier verzenden om een nieuw figuur weer te geven. De tekens zijn niet hoofdlettergevoelig.