Sociale Media als hulpmiddel voor verander trajecten

Sociale Media als hulpmiddel voor verander trajecten

In een recente blogpost gaan Joitske Hulsebosch en Sibrenne Wagenaar op zoek naar de rol die sociale media kan spelen in verandertrajecten. In hun artikel vestigen ze vooral de aandacht op het zogenaamde 'subpublieke discours', namelijk  de manier waarop je met sociale media beter kan aanvoelen wat er leeft. Je kan met sociale media een dynamiek creëren die communicatie over afdelings- en organisatiegrenzen overstijgt, en dit is waar het meestal schort bij verandertrajecten. De auteurs halen enkele voorbeelden aan, zoals het voeren van online discussies, de actualiteit opzoeken via Twitter en het integreren van een YouTube kanaal. Maar het gaat volgens ons veel verder dan het gebruik van nieuwe communicatietools. Sociale media hebben vooral een impact op de manier waarop je een veranderingstraject organiseert. Het gaat niet om de tools maar vooral om de dynamiek die ze mogelijk maken. Zoiets heet:'sociale architectuur'.

Lezen, schrijven, surfen en samenwerken
Onze overtuiging is gebaseerd op het feit dat we ons dankzij sociale media een nieuwe taal eigen hebben gemaakt. Vroeger beperkte onze alfabetisering zich tot lezen en schrijven, maar met de komst van sociale media leren we ook 'digitaal samenwerken': posten, delen, "liken", leren en verbinden. Plots gaan we ons veel meer baseren op wat er zich in een community afspeelt om ons dagelijks doen en laten te bepalen. En aangezien change management gaat over gedragsverandering is het verband snel gelegd.

Change Management is de verzamelnaam die gebruikt wordt voor activiteiten die nodig zijn om een organisatie te begeleiden van een huidige toestand naar een nieuwe toestand. Maar wat behelst change management nu precies? Er is een eenvoudig trucje om te weten wat change management inhoudt: vertrek vanuit de behoeften die mensen hebben bij een organisatieverandering. Bij elke organisatieverandering gaan mensen op zoek naar 4 zekerheden. Die komen tot uiting in 4 vragen die mensen zich stellen, de vier basisbehoeften bij verandering:

1. Communicatie: waarover gaat het en wat betekent dit voor mij?
2. Leren: hoe werkt het, wat is de context en waarom doen we dit?
3. Organisatie: wie doet wat en hoe worden we ondersteund?
4. Performantie: wat verandert er in praktijk?

Wanneer je aanpak een antwoord biedt op deze vragen, dan ben je al aardig op weg om de organisatieverandering te succesvol te begeleiden. Voor elk onderdeel heb je een toolkit ter beschikking: een communicatiemix (communicatie), een curriculum van opleidingen (leren), een databank om rollen toe te wijzen (organisatie) en projectopvolging om de veranderingen te coördineren (performantie). Maar heb je je al afgevraagd hoe je sociale media kan gebruiken voor organisatieveranderingen? We zetten de verschillende mogelijkheden op een rijtje:

1. Communicatie
Traditioneel denken we over communicatie in termen van boodschappen die we op gepaste tijdstippen uitzenden naar verschillende doelgroepen. Dat werkt, maar wat doe je met de andere 99% van communicatie, namelijk het luisteren en de conversatie? Interne platformen zoals Yammer zijn hier uitstekend voor uitgerust, want iedereen kan inhoud posten op Yammer en het modereren van de conversaties helpt je om sneller op de hoogte te geraken van sluipende problemen of oplossingen waar je zelf niet zou aan denken.

2. Leren
Bij leren denken we traditioneel aan het bundelen van kennis in een cursus en die dan op verschillende manieren ter beschikking stelt: via webleren, klassikaal, etc. Iedereen kent het model: één centraal slim punt distribueert kennis naar anderen. Indien je wat project ervaring hebt, zal je weten dat een opleiding hooguit 10% van de kennis dekt die nodig is om een project te doen slagen. De andere 90% bevindt zich in de interactie achteraf: het oplossen van problemen en het in praktijk brengen van wat je geleerd hebt. Opgelet: opleidingen zijn niet overbodig, maar voor de resterende 90% van de kennis is sociale media beter geschikt dan het opleidingsmodel dat we gewoon zijn. Op sociale mediakanalen kaarten mensen de problemen aan die ze tegenkomen en kunnen ze niet enkel door de opleider geholpen worden maar ook door collega's die gelijkaardige problemen ondervonden. In de meeste gevallen steekt de opleider hier ook nog wat van op.

3. Organisatie
Het toewijzen van nieuwe rollen en verantwoordelijkheden gebeurt meestal op basis van hiërarchische posities, maar het kan ook anders. Dankzij sociale media leren we dat er rond de meeste onderwerpen al een community bestaan binnen je organisatie. Je kan je best daarop baseren om het team te rekruteren dat de verandering trekt. Let vooral op de manier waarop je uit verschillende afdelingen ambassadeurs rekruteert. Zij zijn het tenslotte die de luisterfunctie en de leerfunctie waar zullen nemen. Je kan hen een aparte ruimte bieden om via sociale media kennis uit te wisselen. Vooral voor internationale projecten werpt dit vruchten af. Opgelet: je zal ons nooit horen zeggen: "weg met de hiërarchie", maar wel: "upgrade je hiërarchie door teams  te creëren die de muren tussen departementen overbruggen."

4. Performantie
Mensen houden er niet van wanneer hen iets wordt opgedrongen, maar wanneer ze zelf deel kunnen uitmaken van een initiatief lukt het meestal wel. Die betrokkenheid heb je sowieso wanneer je sociale media integreert in je aanpak. De interactie die plaatsvindt om een mijlpaal van je project te bereiken is minstens even belangrijk als het resultaat, want het creëert geloofwaardigheid bij iedereen die er toe bijdraagt. Via sociale media laat je die interactie naar de voorgrond komen en wordt het makkelijker om bij te sturen op basis van feedback. Mensen kunnen bijvoorbeeld video's of foto's delen van concrete veranderingen op de werkplek of de mening van anderen vragen.

Rozengeur en maneschijn?
Even terug met de voetjes op de grond: met "een tooltje hier en een platformpje daar" trek je geen project van de ene mijlpaal naar de volgende mijlpaal. Sociale media is meer een kwestie van attitude (samenwerken) dan dat het een kwestie is van tools.

In change management maak je het verschil door in de details zorg te dragen voor communicatie, leren, organisatie en performantie. Je beschikt misschien over de meest gesofisticeerde technologie om conversaties te voeren of surveys te organiseren; wat echt telt is de manier waarop je omgaat met wat er uiteindelijk op je scherm verschijnt, en dat blijft mensenwerk. Sociale media zijn een essentieel hulpmiddel die je aanpak upgraden (en niet: 'vervangen').

AttachmentGrootte
change mgt vroeger en nu.jpg192.88 KB

1 reactie to "Sociale Media als hulpmiddel voor verander trajecten"

  1. Joitske Hulsebosch
    December 21, 2011 at 8:58 am #

    Ha Luc, leuk dat je erop door bent gegaan (ik zie het nu pas, nu onze post in de top 6 staat van 2011- goed he!). Ik heb het idee dat je eigenlijk hetzelfde zegt, alleen anders gepresenteerd via een model. Het vergroten van de betrokkenheid is een hele belangrijk voordeel van het gebruiken van sociale media. Echter, voor je het weet heb je een nieuwe 'divide' gecreeerd tussen de sociale media gebruikers en de rest.

    Vandaar ons pleidooi om vanuit de rol van de verandermanager/begeleider sociale media slim in te zetten. Dit vergt van de begeleider dat hij/zij ook goed bekend is met de tools.

    Overigens zijn we nu bezig met onze leergang 'leren en veranderen met sociale media' (zie www.faciliteeronline.nl). Daar komen ook weer nieuwe ervaringen naar voren, dus hopen in 2012 met een nieuwe column te komen!

Schrijf een reactie

(wordt niet getoond)
  • E-mailadressen en adressen van webpagina's worden automatisch in links omgezet.
  • Regeleindes worden automatisch ingevoegd.

Meer informatie over formateringsopties

Type the characters you see in this picture. (geluidsfragment)
Neem de tekens uit de bovenstaande figuur over. Waneer de tekens niet duidelijk zijn, kunt u het formulier verzenden om een nieuw figuur weer te geven. De tekens zijn niet hoofdlettergevoelig.